در طلبِ خداوند ـ فروتنی (بخش 1) تِستِ تکبُر

نازی: در برنامۀ امروز، ما در بارۀ یکی از عوامل مهم در بیداری روحانی خواهیم شنید.

سابرینا: آخرین باری که شما به یکی از اعضای خانواده، یکی از دوستان خود، و یا به یکی از همکارانِ خود گفته‌اید "من اشتباه کردم ... ممکن است که مرا ببخشی" کِی بوده؟ اگر به بیشتر از یک ماه پیش مربوط می‌شود، این علامت خوبی نیست. آخرین باری که به شوهر خودتان گفته­اید "اشتباه کردم، معذرت می خواهم" کِی بوده؟ چرا به زبان آوردنِ این عبارات، برایِ ما اینقدر سخت است؟ واقعا چرا؟ چون ما افرادی متکبر و مغرور هستیم.

نازی: شنوندگان عزیز، با برنامه­ای دیگر از پادکست « دل­هایمان احیا کُن» با صدای سابرینا اصلان در خدمت شما دوستان گرامی هستیم.

در طول برنامه­های قبل، ما به این موضوع پرداختیم که همۀ ما نیازمند بیداری روحانی هستیم. در این برنامه خواهیم دید که بیداری روحانی چه پیش نیازی لازم دارد؟

سابرینا: همانطور که می­دانید در سری برنامه­های در طلب خداوند هستیم. تا به حال، ما تشویق شده­ایم که خداوند را بطلبیم با این هدف که بیاید و همانطور که هوشع نبی گفت بر ما بارانِ عدالت خود را بباراند. در طول چند برنامه آینده ما درباره موضوعی صحبت خواهیم کرد که به نظر کلام خدا یکی از بنیادی­ترین عناصر در طلبیدن روی خداست. این عنصر، نقشی بسیار اساسی در تجربۀ حضور خدا در بیداری روحانی شخصی و جمعی ایفا می­کند. در واقع، نقطۀ شروع بیداری روحانی است. اگر ما از این نکته غافل شویم و یا از آن بگذریم، هیچگاه بیداری روحانی را تجربه نخواهیم کرد. شما هیچگاه در زندگی شخصی، زندگی زناشویی، در خانواده، و یا در هر رابطۀ دیگری حضور خدا را تجربه نخواهید کرد اگر این اصلِ اساسی و بنیادی را نادیده بگیرید. ولی این نکتۀ بنیادی چیست؟ اگر به دوم تواریخ فصل ۷ آیه ۱۴ مراجعه کنید، این آیه می‌گوید اگر «قوم من که به اسم من نامیده شده­اند، متواضع شوند و دعا کرده، طالب حضور من باشند، و از راههای بدِ خویش بازگشت نمایند، آنگاه من از آسمان اجابت خواهم فرمود و گناهان ایشان را خواهم آمرزید و زمین ایشان را شفا خواهم داد.» اگر به این آیۀ معروف در ارتباط با بیداری روحانی توجه کنید، اول از همه با این شروع می‌کند که "اگر قوم من متواضع شوند." ترجمۀ دیگر کتاب­مقدس این آیه را اینطور شروع می­کند: «اگر قوم من که به نام من خوانده شده‌اند، خود را فروتن سازند.» پس، اولین اصل بنیادی، تواضع و فروتنی است. فروتنی خصوصیتی است که مردم بیشتر از آنکه بخواهند آن را داشته باشند، آن را مورد نکوهش قرار می­دهند. از طرفی، اکثر ما خبر نداریم که چقدر فاقد این خصوصیت هستیم. اغلبِ اوقات، ما متوجه عدمِ فروتنی دیگران می­شویم ولی از فقدان آن در زندگی خودمان آگاهی نداریم. بنابراین، در طول برنامه­های آینده، ما به این خصوصیت، یعنی فروتنی، و متضادِ آن یعنی غرور و تکبر خواهیم پرداخت.

در واقع، با نگاه کردن به تکبر و بررسی آن، خواهیم دید که خدا چه چیزی را در زندگی ما می­خواهد عوض کند. چه چیزی هست که ما نیاز داریم از آن توبه کنیم تا قلبی فروتن در ما شکوفا شود؟

اگر به کتابِ اشعیا فصل ۵۷ آیه ۱۵ مراجعه کنیم، در آنجا می خوانیم: «زیرا آن که رفیع و بلند مرتبه است، آن که در ابدیت ساکن است و قدوس نامیده می­شود، چنین میگوید: «من در مکان رفیع و مقدس ساکنم، و نیز با آن که روح توبه کار و افتاده دارد، تا روح افتادگان را احیا کنم و دل توبه کاران را زنده سازم.»

این آیه به ما نشان می دهد که خدا چقدر به فروتنی اهمیت می­دهد. این آیه نقطه نظر و دیدگاه خدا را نسبت به فروتنی نشان می­دهد. به همه خصوصیاتی که درباره خدا در این آیه به کار برده شده است، توجه کنید. رفیع، بلند مرتبه، عالی، و بلند. و بعد، می­بینیم که خود خدا درباره خودش می­گوید: «من که در مکان رفیع و مقدس ساکنم.» بله، او خدایی است مُتعال، که از مقامی بسیار بلند و عالی برخوردار است. او مافوق همه چیز است و کاملاً ورای هر مقام عالی و بلندی که من و شما می­توانیم تصور کنیم قرار دارد. بزرگی و عُلُوِ مقام او حتی در فکر ما هم نمی­گُنجد. اما اینچنین خدایی که ساکن در ابدیت است و این مقامِ رفیع را دارد، خودش می­گوید که جای دیگری نیز ساکن است. این آیه ادامه می دهد: «و نیز با کسی که روح توبه­کار و افتاده دارد.» و یا همانطور که در ترجمه قدیمی کتاب­مقدس می­گوید: «با کسی که روح متواضع دارد.» بله، خداوند می­گوید که "من در اعلی علیین و مکانی بسیار رفیع و عالی و بلند سکونت دارم. ولی در عین حال، در قلب و زندگی کسانی که شکسته و افتاده و متواضع هستند هم ساکن هستم و در آنجا منزل می کنم." چرا؟ «تا روحِ افتادگان را احیا کنم و دلِ توبه­کاران را زنده سازم.» آیا شما به دنبال بیداری و احیای روحانی هستید؟ اولین قدم، داشتن قلبی فروتن و افتاده است. آیا شما برای بیداری و لمس و احیای الاهی در خانواده­هایتان، ازدواجتان، و فرزندانتان دعا می­کنید؟ اولین قدم، فروتنی است. چونکه خدایی که بلند و در مکان عالی و رفیع ساکن است، می­گوید: "من از مکان بلند خودم پایین آمده­ام تا با کسانی که روح افتاده، فروتن و توبه­کار دارند ملاقات کنم." همانطور که گفتیم، غرور و تکبر در مقابلِ روح فروتن و افتاده قد علم می‌کند. در واقع، این دو متضاد یکدیگر هستند.

اما تکبر چیست؟ چه خصوصیاتی دارد؟ و خدا چه نظری نسبت به غرور و تکبر و اشخاص متکبر دارد؟ این خصوصیت، خودش را چطور در زندگی ما ظاهر می­کند؟ تکبر در واقع یعنی خود فرازی و خود را بالا و رفیع اعلام کردن! در این آیه دیدیم که خدا دربارۀ خودش این حقیقت را اعلام می‌کند که او بلند و عالی و رفیع است ولی شخص متکبر می­گوید من بلند و عالی و رفیع هستم. و این عملی بود که شیطان انجام داد. همین مُشکل، عاملِ اصلیِ سقوطِ او شد. او گفت: "من می­توانم مثل خدا باشم!" و این خودفرازی بود. هدفِ او خودفرازی و خود را رفیع و بالا شمردن بود. این عمل در واقع به طور خودکار خدا را پایین می­شمارد و این آن چیزی است که همۀ سیستم در دنیا در حال انجام آن است، یعنی انسان را جای خدا قرار دادن و خدا را تحقیر کردن! این آن چیزی است که شیطان انجام داد و آن را به سیستمِ دنیا تبلیغ و تلقین می‌کند. این که خدا تحقیر شود، ارزشِ او سقوط کند و بر عکس، انسان ارزشی مصنوعی و تقلبی در سطح خدا پیدا کند. تکبر در واقع خود را مهم شمردن است ... روحیه‌ای خودمحور که دوست دارد همه چیز به دور او بچرخد، ... روحیه‌ای خود فریفته و خودخواه و خود شیفته که فقط به خود فکر می­کند.

جاناتان ادواردز درباره غرور و تکبر می­گوید: "تکبر ..... اولین گناهی است که وارد جهان شده است و آخرین گناهی هم هست که از این دنیا ریشه کن می­شود." گناهی که طبیعتِ فریب­دهنده­اش موجب می­شود آن را به سختی تشخیص دهیم. تکبر یعنی خود را بالاتر از واقعیت تصور کردن. آیا این واقعیت، حیرت آور نیست که شخص متکبری که اینقدر در باره خودش تصوری عالی و بلند دارد کاملاً از وجود تکبر در زندگی خودش بی خبر است؟! بله گناهی که آن را به راحتی در دیگران می بینیم اما از وجودِ آن در خودمان بی خبر هستیم. تکبر، ما را نسبت به کمبودها، و ضعف‌ها و مَسکَنَتِ روح و نیازهای واقعی­مان کور می‌کند. تکبر به صورتی فریبنده به ما تلقین می­کند که وضعیتِ تو خیلی خوب و مطلوب است. البته امروزه داشتن تصور خوب و مثبت از خود، دیدگاه داغی ا­ست که بر سر زبان­هاست. اکثر افراد تشویق می‌شوند که روحیه اعتماد به نفس و مستقل و خودکفا در خود پرورش بدهند. اما مشکل این است که وقتی ما خود را بیش از آن چیزی که هستیم تصور می­کنیم، زندگیِ خود را بر گُمان­های غلط بنا می­کنیم. و وقتی دیگران آنطور که انتظار داریم، ما را احترام و عزت نمی­کنند، بیمار و مجروح می­شویم. کلام خدا به ما هشدار می­دهد که «اگر کسی خود را شخصی گمان برد، و حال آنکه چیزی نباشد، خود را می­فریبد.» (غلاطیان 6 : 3)

اوزوالد سندرز، نویسندۀ برجستۀ مسیحی، در بارۀ اگوتیزم یعنی خودبینی و تکبر می‌گوید که "در واقع، این خصوصیت، تمرین دائمیِ فکر کردن در بارۀ خود و صحبت کردن در بارۀ خود است." عادتی که مثل ذره­بین اهمیت شخصی را چندین برابر جلوه می‌دهد. اگوتیزم یا خود بینی باعث می­شود که شخص همه چیز را تنها در قیاس با خودش ببیند و در معادلاتش خدا و دیگران را حذف کند و متاسفانه این خصوصیت همۀ جوانب زندگی ما را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

سی اس لوئیس در این راستا می­گوید: "تکبر، بنیاد و نهایت شرارت است." بی­عفتی، حرص، طمع، مستی و گناهانِ دیگر ...... در مقابل تکبر به هیچ می­اَرزند. به وسیلۀ تکبر بود که شیطان، شیطان شد. این تکبر است که شخصِ مغرور را به هر نوع شرارتِ دیگری رهنمون می­کند. غرور و تکبر وضعیت ضدِ خداییِ درون [ما] است. برای اینکه به جدیت موضوعِ تکبر بیشتر پی ببریم، از شما دعوت می­کنم که به کتاب امثال سلیمان فصل ۲۶ نگاهی بیاندازیم. این آیات اهمیت و جدیت این گناهِ مخرب را بهتر نشان می­دهند. در فصل ۲۶ کتابِ امثال، واژۀ نادان، جاهل، و یا احمق بارها تکرار شده است و در واقع به خصوصیات منفی و تاثیراتِ منفی شخصِ نادان اشاره می­کند. به طور مثال، آیه ۱ می­گوید: «چنانکه برف در تابستان و باران در [موسم] حصاد، همچنان حرمت برای احمق شایسته نیست.» آیه ۳ می­گوید «تازیانه برای اسب، افسار برای الاغ، و چوب برای پشتِ جاهلان است.» آیه ۶ می­گوید «همچون پای خویش بریدن و جامِ خشونت نوشیدن است، فرستادن پیام به دست نادان!» یعنی اگر به دست یک شخص نادان پیغامی به کسی بفرصتی، خودت را در دردسر بزرگی انداخته­ای. آیه ۷ می­گوید «همچون پاهای آویزانِ مردِ لنگ است، ضرب المثل از دهان نادان.» یعنی گفتن کلمات حکیمانه و دادن اندرز و نصیحت به شخص نادان وصله­ای ناجور است. آیه ۸ می‌گوید «بستن سنگ است به فلاخُن، حرمت گذاشتن به شخص نادان!» یعنی اگر کسی سنگ را به فلاخن گره بزند، چه اتفاقی می­افتد؟ سنگ پرتاب نمی‌شود و به هدف اصابت نخواهد کرد، بلکه در آن باقی خواهد ماند. پس حُرمت گذاشتن به شخصِ نادان، هم همینطور به جایی نمی­رسد.

آیه ۹ می­گوید «مَثَلی که از دهانِ احمق برآید، مثل خاری است که در دست شخصِ مست [فرو] رفته باشد.» یعنی شخصِ مست اگر خاری در دستش فرو رود، نسبت به آن بی حس است. پس هر چه احمق می­گوید، حتی اگر حکیمانه باشد، اثری بر دیگران نمی­گذارد. در آیه ۱۰ می­خوانیم که شخص نادان به کمان­داری تشبیه شده است که بی هدف به هر رهگذری تیر پرتاب می­کند. یعنی این افراد همیشه باعث تخریب و خسارت زیاد می­شوند. آیه ۱۱ تصویر زشت و چِندِش­آوری از شخص نادان ارائه می­دهد. «چنانکه سگ به قِیِ خود باز می‌گردد، احمق نیز حماقتش را تکرار می­کند.» شخص احمق همیشه به اشتباهات خودش مکرراً برمی‌گردد. و اشتباهات مشابه را تکرار می­کند. قطعاً بعد از خواندن این آیات هیچ یک از ما نمی­خواهیم احمقانه رفتار کنیم و یا به قول کلام خدا جاهل یا نادان باشیم. کلام خدا رفتار احمقانه را کاملاً تقبیح می­کند و آن را خطرناک معرفی می­کند.

حالا درست پس از این ۱۱ آیه که در بارۀ وخامتِ وضعیتِ یک شخصِ احمق صحبت می‌شود، آیه ۱۲ وارد صحنه می‌شود. این آیه می­گوید «آیا شخصی را می­بینی که در نظر خود حکیم است؟ اُمید داشتن بر احمق، از امیدِ بر او بیشتر است.» ترجمه مُژده کتاب­مقدس این آیه را اینطور می­نویسد: «کسی که خودش را عاقل می­پندارد، از یک احمق هم نادان­تر است.» وضعیت چه کسی در آنجا بدتر از شخص نادان و احمق معرفی شده؟ وضعیت شخصی که خودش را عاقل می­پندارد و خودش را حکیم می­شمارد. به قولِ آیه­ای که در غلاطیان فصل ۶ خواندیم «کسی که خود را شخصی گُمان برد!» وضعیتِ چنین کسی از شخصِ نادان هم اسفناک­تر و خطرناک­تر است. بله، شخصِ متکبر وضعیتش از شخص نادان هم اسفناک­تر است. خدا به غرور و تکبر چطور نگاه می­کند؟ امثال سلیمان 8 : 13پاسخ این سوال را می­دهد. بخشی از این آیه از زبان خدا می­گوید: «من از کِبر و غرور نفرت دارم.» غرور و تکبر نزد خدا کراهت آور است. در امثال سلیمان فصل ۱۶ آیه ۵ می خوانیم «خداوند از هر که دلش متکبر باشد کراهت دارد.» بله، تکبر و غرور بوی خوشی در مشامِ خداوند ندارد. خواهی نخواهی، وقتی که ما اشخاص خود محوری باشیم که بخواهیم همه چیز به دور ما بگردد، خودمان را برخواهیم افراشت. بر اساس کلام خدا، تکبر گناهی است که خدا مستقیماً از آن اسم می­برد تا نشان دهد که چقدر در برابر چشمان او مکروه و شریرانه است.

خُب، وقتی کلماتِ کراهت آور و یا شریرانه را می­شنویم، به طور ناخودآگاه فکرِ ما به گناهانی مثل گناهان جنسی و زناکاری و یا قتل سوق داده می‌شود. اما وقتی به نقطه نظر خدا نگاه می­کنیم، می­بینیم که نظر او متفاوت است. اگر به امثال سلیمان فصل ۶ مراجعه کنیم، می‌بینیم که در آنجا از هفت گناه خاص نام برده شده که در نظر خدا کراهت آور هستند. جالب است که این لیست با لیستی که ما به وسیلۀ آن گناه را تعریف می­کنیم، خیلی متفاوت است. ولی خدا همیشه اول به ریشه و مسبب گناه نگاه می کند. در این لیست اولین چیزی که مطرح می شود، «چشمانِ متکبر» است که کلام خدا می گوید «نزد جانِ وی مکروه است.» مزمور ۱۳۸ آیه ۶ می گوید «اگرچه خداوند متعال است، بر افتادگان نظر می­کند، ولی متکبران را از دور می‌شناسد.» جالب است که او که متعال و عالی و بلند است، پایین می­آید تا بر افتادگان توجه کند. افتاده و فروتن، از لحاظ کلام خدا یعنی کسی که خدا محور است، کسی که محور زندگی­اش به دورِ خدا می چرخد و نه خودش. و خدا بر اینچنین کسانی نظر می­کند. خدا در این آیه نشان می­دهد که برعکس، از متکبران فرسنگ­ها فاصله می‌گیرد و آنها از او بسیار دور هستند. او متکبران را از دور می‌شناسد. او به من و شما می­گوید "اگر تو می­خواهی خود محور باشی و دلی متکبر و برافراشته داشته باشی، من خودم را از تو دور نگه می دارم." من و شما هیچ وقت نمی­توانیم به خدا نزدیک شویم اگر روح­القدس ریشه‌های تکبر و آن کلوخ و سنگ­ریزه­های سخت تکبر و غرور را از خاک دل ما پاکسازی نکند. غرور و تکبر، ما را از خدا دور نگه می­دارد. اصلی­ترین چیزی که حضور و قوت خدا را از زندگی ایمانداران و کلیسا به دور نگه می­دارد، غرور و تکبر است.

و حالا ممکن است برای شما این سوال مطرح شود که "خوب، من واقعا می­خواهم اُفتاده و فروتن باشم. اما چطور می­توانم بفهمم که فروتن و متواضع هستم یا نه؟ و یا بهتر بگویم، چطور می­توانم فروتن بشوم؟"

سی اس لوئیس در پاسخ به این سوال می­گوید: "اگر کسی به دنبال کسب فروتنی ا­ست، اولین قدم این است: آیا آماده هستید بشنوید؟ بله اولین قدم برای کسب فروتنی این است که من و شما بفهمیم و به این نتیجه برسیم که شخص متکبری هستیم." پس اولین قدم برای فروتن شدن این است که ما بپذیریم متکبر هستیم. سی اس لوئیس اضافه می کند "اگر شما واقعاً فکر می‌کنید که متکبر نیستید، این بدان معنی است که شما در واقع خیلی متکبر هستید."

من هم مثل شما از خواندن این نقل قول زیاد لذت نمی­برم ولی متاسفانه حقیقت زیادی در این جمله نهفته است. در اینجا به چند نکته اشاره خواهیم کرد که شواهد و آثار غرور و تکبر در ماست. باید اعتراف کنم اینها در واقع نشانگر آثار وجود تکبر در زندگی خود من بوده­اند. از شما می‌خواهم که تکه‌ای کاغذ تهیه کنید و هر نکته­ای را که من می­خوانم و روح­القدس به شما نشان می­دهد که آثار آن در زندگی شما دیده می­شود، آن را روی کاغذ برای خود یادداشت کنید.

شماره 1: آیا شما به کسانی که از لحاظ تحصیلی، نفوذ اجتماعی، پاکی و قدوسیت روحانی، و یا پیشرفت در سطحی پایین­تر هستند، به دیدۀ تحقیر نگاه می­کنید؟

شماره 2: آیا شما خود را از لحاظ روحانی بهتر و برتر از اطرافیانتان اعم از همسر، اعضای کلیسا، و سایر ایمانداران می­دانید؟

شماره 3: آیا شما نسبت به سایر افرادی که سبک و روش زندگی­شان با شما متفاوت است، روحیۀ قضاوت و حکم دارید؟ البته شاید بهتر باشد که از کسانی که شما را می­شناسند این سوال را بکنید. از آنها بپرسید که به نظر تو من نسبت به آنهایی که سلیقه، روش و سبک زندگی شان را نمی‌پسندم، روی قضاوت و حکم نشان می‌دهم؟

شماره 4: آیا شما در پیدا کردن تقصیر و ایراد در دیگران و به زبان آوردن آن پیش دیگران سریع هستید؟ آیا شما زبانی تند و انتقاد کننده و ایرادگیر دارید؟ گاهی اوقات ما اسم این روحیه را متأسفانه تشخیص، تمییز و یا تجزیه و تحلیل رفتار می­گذاریم.

شماره 5: آیا شما اغلب در حال اصلاح یا انتقاد از همسرتان، شبان­تان و یا اشخاصی که خدا به نحوی آنها را در موضع رهبری قرار داده است هستید؟ حتی مثلاً معلمِ مدرسۀ بچه­ها، یا مسئول کانون شادی یا نوجوانان و جوانانِ کلیسا؟ افرادی که به طریقی مسئولیت انجام کاری را دارند؟ آیا در ایرادگیری و انتقاد و اصلاحِ آنها از خودتان سرعت عمل نشان می­دهید؟

شماره 6: آیا شما نسبت به روحیۀ مسئولیت پذیر، برنامه‌ریزنده و منظمی که دارید فخر می‌کنید؟ چقدر کار انجام می­دهید ... چقدر در خلاقیت، تولید و اجرا، قوی هستید و آیا وقتی دیگران این طور نیستند، آنها را تحقیر می­کنید؟

شمارۀ 7: آیا شما دروناً دوست دارید که دیگران شما را تأیید و تصدیق کنند و همیشه از شما تعریف و تمجید کنند؟ همیشه به دنبال این هستید که کسی به شما آفرین بگوید؟ و اگر کسی چیزی نگوید، ناراحت و دلسرد می‌شوید؟

شماره 8: آیا شما اهل بحث و مجادله هستید؟ و اصرار دارید که حرف خودتان را به کرسی بنشانید؟ کتاب امثال سلیمان به ما نشان می دهد که هر جا که تکبر و غرور هست، در آنجا بحث و مشاجره و دعوا هست. شاید شما این اصل را قبول می­کنید ولی دلیلِ وجودِ بحث و مشاجره و دعوا و نزاع را به گردنِ دیگران می­اندازید. در واقع، آنها را مسببِ بحث و مجادله می­دانید. برای مثال، اگر با شوهرتان بگو مگو می­کنید و می­گویید: "آره! او مرد متکبر و مغروری است. برای همین این همه بگو مگو می­کنیم" ولی واقعیت این است که ممکن است دلیل بحث و بگو مگو، یک شوهر مغرور و متکبر باشد ... ولی متاسفانه اغلب وجود یک زنِ متکبر و مغرور هم به آتشِ دعوا دامن می­زند. در نهایت، سوال اصلی این است که آیا شما اهل بحث و جدل و استدلال هستید؟

شماره 9: آیا شما عموماً فکر می­کنید که روش شما، درست­ترین و بهترین راه و روشِ ممکن است؟ دربارۀ اتفاقاتِ دو سه روز گذشته در خانه فکر کنید. تصور کنید که شما آشپزخانه را تر و تمیز کرده­اید و یک هُو شوهر شما یک روز آشپزخانه را جور دیگری تمیز می­کند. شما چگونه واکنش نشان می دهید؟ آیا باید همه چیز مطابق راه و روش و سلیقه شما انجام شود؟

شماره 10: آیا شما روحیه­ای حساس و زود رنج دارید؟ و خیلی زود به شما برمی­خورد؟ آیا شخصی زود رنج هستید که خیلی زود ناراحت می­شوید؟ جاناتان ادواردز در این ‌باره می‌گوید: "غرورِ روحانی به مخالفت­ها و آزردگی­ها واکنشِ تُند نشان میدهد و می­خواهد اغلب دربارۀ این آزردگی­ها با دیگران صحبت کند ... فروتنی، برعکس، باعث می­شود که شخص در مقابلِ ضدیت­ها، مخالفت­ها، و آزردگی ­ا، مثلِ مسیح واکنش نشان دهد که چون دشنامش می‌دادند، دشنام پس نداد و آنگاه که او رنج کشید، تهدید نکرد بلکه خود را به داورِ عادل یعنی خدای پدر سپُرد. روحیۀ شما چگونه است؟ حساس و زودرنج؟

شماره 11: آیا شما شخصی هستید که برای خوب جلوه دادن خودتان، به راحتی تظاهر می­کنید؟ آیا برای اینکه مردم در بارۀ شما بهتر فکر کنند، حاضر هستید که به دروغ وانمود کنید که شخص دیگری هستید؟ آیا اگر ایمانداران و افراد کلیسا رفتار شما را در محیطِ خانواده و زندگی خصوصی شما ببینند، شوکه خواهند شد؟

شماره 12: آیا شما اشتباهاتتان را به سختی می­پذیرید؟ آیا شما شخصی هستید که گفتن اینکه من اشتباه کردم برایتان دشوار است؟ آیا شما جزو آن دسته از افرادی هستید که همیشه منتظرند که دیگران اشتباهات خود را بپذیرند؟

شماره 13: آیا برای شما اعتراف کردنِ به گناه، کارِ دشواری به حساب می­آید؟ اکثرِ ما، اغلب حاضریم که به خدا یا دیگران گناهان و اشتباهات خود را به طور جامع و کلی اعتراف کنیم ولی نه به صورت خاص و مشخص.

شماره 14: آیا شما شخصی هستید که فوق العاده خجالتی است؟ ممکن است بپرسید: "خجالتی؟ خجالتی بودن و تکبر؟" بله، خجالتی بودن در واقع نوعی خودمحوری است که دروناً نگران هستیم که مردم دربارۀ ما چه فکر خواهند کرد؟ خجالتی بودن یکی از صورتهای نامحسوس و فریبندۀ تکبر است که از بیرون اصلاً به نظر نمی­آید که با غرور و تکبر هم ریشه باشد.

شماره 15: آیا شما با افرادی که جزو دایرۀ دوستان و آشنایان شما نیستند، به سختی ایجادِ دوستی می­کنید؟ آیا همیشه به دوستان خود می­چسبید و برای شما سخت است که با دیگران هم ایجاد ارتباط کنید؟

شماره 16: واکنش شما در مقابل انتقاد چیست؟ آیا وقتی کسی از شما انتقاد می‌کند، از خودتان روحیه تدافعی نشان می­دهید؟ آیا خشمگین می­شوید؟ روحیۀ خشن و آزردگی از ایرادگیری و انتقادِ دیگران، نشانه­ای است از غرور و تکبر جریحه دار که گاهی آن را بروز می­دهیم و گاهی هم آن را درون خودمان مخفی نگاه می­داریم.

شماره 17: آیا شما شخص کمال گرایی هستید؟ کمال‌گرایی ممکن است در ظاهر خوب به نظر برسد ولی در اصل یکی از آثار تکبرِ درونیِ ماست. آیا آثارِ کمال­گرایی در کارهایی از قبیل تمیز کردن خانه، انجامِ کارها در وظایفِ محول شده و در طرز تربیت فرزندان در شما دیده می‌شود؟ آیا شما شخصی هستید که به نظر شما، همه چیز باید کامل، شُسته رُفته، و بدون نقص انجام شود؟ و وقتی این اتفاق نمی­افتد، بی­قرار می­شوید و از افرادی که کار را به نظر شما کامل انجام نداده اند، خشمگین و آزرده خاطر می­شوید؟

شماره 18: آیا شما زنی هستید که تمایل دارد شوهر خود را تحت کنترل خود داشته باشد؟ البته شاید در این باره بهتر باشد که شوهرِ شما پاسخ این سوال را بدهد!

شماره 19: آیا شما معمولا وقتی مردم صحبت می­کنند، صحبتِ آنها را قطع می­کنید؟ و به قول عامیانه "وسطِ صحبتِ آنها می دوید"؟ این مورد نشانۀ این است که ما همیشه فکر می­کنیم چیزی که ما می­خواهیم بگوییم، مهم­تر است و این نشانه تکبر ماست.

شماره 20: شما شخصی هستید که معمولاً دربارۀ همه چیز شکایت و غُرغُر می­کنید؟ در بارۀ هوا، در بارۀ سلامتی­تان، در بارۀ اوضاع و شرایط، در بارۀ کارِتان، در بارۀ کلیسا و هر چیز دیگر ... ولی چطور ممکن است که غرغر و شکایت در تکبر و غرور ریشه داشته باشد؟ وقتی ما شکایت می­کنیم، در واقع خودمان را لایق وضعیتی بهتر از آنچه درونش هستیم و اعلام می‌کنیم که این اتفاق نمی­بایستی برای من بیفتد. لیاقت من بهتر از اینهاست.

شماره 21: آیا شما شخصی هستید که در بارۀ خودتان خیلی صحبت می‌کنید؟ آیا مرکزیت صحبت شما بیشتر از آنکه بر دیگران و نیازهای آنها متمرکز باشد، اکثراً بر خودِ شما، مشکلاتِ شما، احتیاجاتِ شما، و یا حتی تعریف از موفقیت­های شما تمرکز دارد؟

شماره 22: آیا شما از اینکه مردم در بارۀ شما چه فکر می­کنند، دلواپس هستید؟ دلواپسِ آبروی خودتان و آبروی خانوادگی­تان؟ متاسفانه خیلی اوقات، ما پدر و مادری هستیم که بیشتر از آنکه به فکر بچه ها باشیم، به فکر آبرو و حیثیت خانوادگی­مان هستیم. اگر مردم بدانند که مثلاً بچۀ من اینطور است، چه می­شود؟ مثلاً به عنوان مادر، من فکر می­کنم این هم از غرور و تکبر ریشه می‌گیرد.

شماره 23: آیا شما در چیزهای جزئی، روحیه سپاسگزار نسبت به خدا، همسرتان، بچه‌ها، و دیگران دارید؟ روحیۀ ناسپاس نشانۀ غرور و خودمحوری ماست. گویا که همۀ اینها حق مسلم من است و نیاز به سپاسگزاری و تشکر ندارد.

شماره 24: آیا شما اهل دعا هستید؟ کلام خدا را مرتب می­خوانید؟ ممکن است سوال کنید که "دعا نکردن و کتاب­مقدس نخواندن چه ارتباطی با غرور و تکبر دارد؟" در دعا و خواندنِ روزانۀ کلام، وابستگیِ خودمان را به خدا اعلام می­کنیم. و وقتی این کار را نمی‌کنیم، در واقع، اعلام می­کنیم که بدون کمک خدا هم من می­توانم زندگی کنم و از پسِ همه چیز بر آیم.

 شماره 25: آیا وقتی که مردم خدمات و دستآوردهای شما را مورد تحسین و تشکر قرار نمی­دهند و یا اصلا آنها را نمی­بینند، شما آزرده خاطر می­شوید؟ این مورد ممکن است در خانه، در محل کار، و حتی در کلیسا اتفاق بیفتد.

شماره 26: آیا وقتی کسی برای شما قانون و مقررات وضع می­کند، آزرده خاطر می­شوید؟ مسلماً هیچ یک از ما دوست نداریم کسی به ما بگوید چه بکنیم و یا چه نکنیم. آیا وقتی تحتِ رهبریِ کسانی که مسئولیت به دست آنها سپرده شده، قرار می­گیریم، مُشکل داریم؟

شماره 27: آیا شما با دوستی کردن با کسانی که بنظر می­رسد از لحاظ مختلف در سطحی بالاتر از شما هستند، مشکل دارید؟ و از اینکه ممکن است در معاشرتِ با آنها کم بیاورید، آیا احساس ترس و شرم دارید؟

شماره 28: آیا برای شما مُشکل است که دیگران بدانند نیاز به کمک دارید؟ این کمک ممکن است مربوط به کمک­های عملی و یا کمک­های روحانی باشد. آیا شما روحیه­ای مستقل دارید که ترجیح می­دهد همۀ کار را خودتان انجام دهید و از دیگران کمک نخواهید؟

شماره 29: آیا شما از دعوت کردن مردم به خانه تان شک دارید؟ فکر می­کنید خانه و یا دکوراسیون آن به اندازه کافی زیبا نیست؟ یا اینکه شخصاً قدرت ندارید کاری بکنید که به مردم خوش بگذرد؟

شماره 30: آخرین باری که به یکی از اعضای خانواده، به یک دوست، و یا به یک همکار گفته­اید "من اشتباه کردم. خواهش می کنم مرا بِبَخش" کِی بوده؟ آیا این مورد به بیش از یک ماه پیش مربوط می‌شود؟ آخرین باری که به شوهرتان گفته­اید "اشتباه کردم، معذرت می­خواهم" کِی بوده؟ چرا به زبان آوردن این عبارات برای ما آنقدر دشوار به نظر می­رسد؟ چون من و شما مشکل کِبر و غرور داریم.

و حالا آخرین سوال این است که با شنیدن این نکات، شخصِ دیگری جلوی چشم شما می­آید که احساس می­کردید، ای کاش اینها را می­شنید؟ متاسفانه این هم دوباره آثاری از تکبر درونی ماست.

در عوبدیا 1: 3 کلام خدا به ما گوشزد می‌کند که تکبر و غرور، ما را کور می­کند. چارلز اسپرجن در بارۀ تکبر اینطور می­گوید: "تکبر نوعی خودفریبی­ است. آنانی که فکر می‌کنند که متکبر نیستند، احتمالاً از همه متکبر­ترند. آنانی که از فروتنیِ خود فخر می‌کنند، از همه متکبرترند ... و آسوده­خیالی از اینکه ما فریب نخورده ایم، تنها ثابت می‌کند که چقدر فریب خورده هستیم."

عزیزان، بیایید در پروسۀ در طلب خداوند، به او بگوییم: "خداوندا، آنچه را که تو الان در قلبم می­بینی، به من هم نشان ده. تکبُرِ قلبِ مرا به من نشان ده. و کمکم کن تا توبه کنم و خود را در حضور تو فروتن کنم. با این قدم، مرا به جادۀ بیداری و احیای روحانی وارد کن."

نازی: "بله، خداوندا، تکبرِ قلب من را به من نشان بده و کمک کن تا توبه کنم و وارد جادۀ بیداری و احیای روحانی شوم."

ولی دوستان عزیز، اگر، من و شما به فروتنی جواب منفی بدهیم، چه اتفاقی خواهد افتاد؟ در برنامۀ آینده به این موضوع خواهیم پرداخت.

آنچه در این برنامه­ها خدمت شما شنوندگان گرامی ارائه می­شود، تعالیم نانسی دیماس وُلگِموت، با صدای فارسی سابرینا اصلان است که به سمع شما می­رسد. ترجمه و تهیۀ این برنامه­­ها حاصل همکاری دو مؤسسۀ «دل­هایمان احیا کُن» و «راستی» می­باشد.

برای شنیدن و یا بارگذاری سایر برنامه­ها می­توانید به بخش فارسی تارنماهای

www.reviveourhearts.com

www.factministries.org

www.راستی.com

مراجعه کنید. لطفاً کلمۀ «راستی» را به حروف فارسی بنویسید.

*تخفیف‌ها فقط در طول پخش فصل پادکست فعال هستند.